100 kilometrów na stulecie niepodległości
Rok 2018 obfituje w całym kraju w liczne wydarzenia, które wpisane są w szeroki kontekst obchodów 100. rocznicy odzyskania przez Polskę niepodległości. Rajd rowerowy zorganizowany w dn. 13 – 14 września 2018 r. ramach projektu „Dumni z Niepodległej” stanowił swego rodzaju inaugurację działań społeczności Zespołu Szkół w Gromniku, których celem nadrzędnym jest upamiętnienie wspomnianej rocznicy. Teren gminy Grom
nik oraz gmin ościennych stanowił arenę krwawych zmagań pierwszego etapu „Wielkiej Wojny”. Pomiędzy jesienią 1914 a wiosną 1915 roku przez zachodnie Karpaty przebiegała linia tzw. Frontu Gorlickiego. To tutaj wojska Austro – Węgier i Niemiec postanowiły zamknąć drogę armii rosyjskiej, która właśnie przez przełęcze karpackie zmierzała do opanowania Niziny Węgierskiej i zagrożenia samej stolicy cesarstwa – Wiedniowi. To w pobliskim Łowczówku załamujące się linie austro – węgierskie wsparli polscy legioniści, ratując je od okrążenia i całkowitego rozbicia.
W rajdzie rowerowym, łącznie z opiekunami, uczestniczyło prawie 50 osób. Do licznej grupy z Gromnika dołączyło kilkoro przedstawicieli Szkoły Podstawowej w Rzepienniku Marciszewskim. Było to wydarzenie skupiające walory patriotyczno – historyczne, krajoznawcze (prozdrowotne), jak również wychowawcze. Na prawie stukilometrowej trasie znajdowały się obiekty o szczególnej wartości zarówno historycznej, jak i kulturowej czy krajoznawczej. Oprócz cmentarzy wojennych licznie rozsianych wokół linii wspomnianego frontu, wymienić należy również obiekty sakralne, muzea, miejsca pamięci czy też punkty widokowe świadczące o szczególnej atrakcyjności terenów Pogórza. Na mapie rajdu znalazły się również punkty stanowiące odniesienia do postaci twórców niepodległego państwa polskiego: Józefa Piłsudskiego, Ignacego Jana Paderewskiego oraz Wincentego Witosa. To właśnie tego ostatniego, wybitnego męża stanu i trzykrotnego premiera, upamiętnia tablica znajdująca się na budynku szkolnym w Gromniku. Już na starcie rajdu uczestnicy rozpoczęli zmagania z zadaniami gry terenowej, która tematycznie związana była z obiektami na trasie. Kolejną wielką postacią, której sylwetkę (dzięki uprzejmości pani przewodnik) poznaliśmy bliżej, była osoba Ignacego Jana Paderewskiego – wybitnego muzyka, z wyboru polityka, który reprezentował Polskę na świecie w jakże trudnym okresie budzenia się do niepodległości. Trasa do Kąśnej Dolnej, dworku kompozytora oraz pobliskich Ciężkowic, była dla uczestników wyprawy prawdziwym „chrztem bojowym”. Stromy podjazd do Policht, a następnie karkołomny (choć malowniczy) odcinek przez Kipszną do Kąśnej wymagał nie lada umiejętności, uświadamiał też wagę przestrzegania zasad bezpieczeństwa podczas jazdy na rowerze. Obowiązkowymi punktami związanymi z postacią I. J. Paderewskiego są od niedawna ławeczka – pomnik kompozytora na ciężkowickim rynku oraz mural 3D na budynku zespołu szkół. Kolejny, równie wymagający etap rajdu, wiódł przez Ostruszę, w kierunku miejscowości leżących w obszarze gminy Rzepiennik Strzyżewski. Liczne podjazdy i zjazdy zbliżały nas do punktu docelowego pierwszego dnia rajdu, którym był Dom Wczasów Dziecięcych w Jodłówce Tuchowskiej. Pięknie położony u podnóża Brzanki ośrodek zapewnił nam komfortowe warunki noclegowe. Dzięki uprzejmości dyrekcji, wychowawców, jak również wszystkich pracowników mogliśmy w całej pełni zaakcentować patriotyczny charakter naszego rajdu. Uczestnicy wyprawy mieli możliwość wzięcia udziału w niezwykłej lekcji historii. Była nią prelekcja w prywatnej Izbie Muzealnej p. Romana Osiki. Ogromne wrażenie wywarły na wszystkich gromadzone latami, imponujące zbiory militariów oraz eksponatów dokumentujących bogate dzieje regionu.
W wieczornicy zorganizowanej przez p. dyrektor Iwonę Główczyk – oprócz uczestników rajdu – wzięli udział również uczniowie klas V z Gromnika wraz z wychowawcami i opiekunami, a także „goście specjalni” – p. dyrektor Ewa Białkowska, p. Mariola Kozioł przewodnicząca Rady Rodziców oraz p. Anna Karcińska – koordynatorka rocznicowego projektu. W programie patriotycznego apelu znalazł się tak sympatyczny akcent, jak wspólne śpiewanie pieśni patriotycznych „okraszone” wspaniałą grochówką i kiełbaskami z grilla.
Piątkowy, pochmurny poranek nie zniechęcił nas do kontynuowania rajdu. Wypoczęci i wyposażeni w prowiant ruszyliśmy trasą w kierunku Tuchowa. Punktem docelowym był Łowczówek, a w nim najważniejszy chyba cmentarz wojskowy na terenie powiatu. To właśnie tutaj życie oddało ponad 120 legionistów Józefa Piłsudskiego. Dane im jednak było walczyć pod polskimi sztandarami, z orzełkami na czapkach. Niestety, zarówno ten, jak i setki innych cmentarzy stały się miejscem wiecznego spoczynku tysięcy Polaków, którzy w obcych mundurach walczyli pod przymusem w imię obcej sprawy.
Ostatni etap – z terenu gminy Pleśna do Gromnika obejmował zwiedzenie jeszcze jednego szczególnego cmentarza – tzw. Głowy Cukru w Lichwinie. Ten niezwykły obiekt położony na szczycie stromego wzniesienia kryje szczątki ponad 600 ofiar batalii I wojny światowej.
Jeszcze kilka wzniesień, kilka zjazdów i docieramy do mety! I co bardzo ważne – docieramy bezpiecznie. W dużej mierze dzięki zaangażowaniu opiekunów: p. Bożeny Chmiel, p. Kingi Zagórskiej, ks. Piotra Obrzuta, p. Edwarda Cudka (kierownika rajdu), p. Pawła Kafla oraz p. Marka Polaka. „Przyjemne z pożytecznym” – to powiedzenie chyba najtrafniej podsumowuje zamysł i efekty rajdu, którego realizacja – niezależnie od założonych celów – przyniosła wszystkim uczestnikom wiele satysfakcji.
(mp)
